Vetten werden vroeger gezien als de vijand van iedereen die enkele kilo’s wilde kwijtraken. Het is logisch dat je de junkfood met veel slechte, verzadigde vetten als eerste laat staan wanneer het je doel is om minder lichaamsvet te hebben. Toch is inmiddels bekend dat het niet zozeer verzadigde vetten zijn die de hoofdoorzaak zijn van overgewicht, maar eerder koolhydraten. Koolhydraatarm eten in de vorm van een ketogeen dieet kan dan ook een manier zijn om het getal op de weegschaal terug te dringen. Maar wegen de gezondheidsvoordelen op tegen de nadelen? Voedingscoach Astrid van AZ-co geeft advies!
Bron van energie
Voor alles wat je doet is energie nodig. Vooral je hersenen verbruiken veel energie. Normaal gesproken gebruiken de hersenen glucose als energiebron. Dat werkt als volgt: het lichaam zet alle koolhydraten die je eet om in glucose. Doordat de bloedglucosespiegel stijgt, maakt het lichaam insuline aan. Dit hormoon vervoert glucose naar de cellen, waar het omgezet wordt in energie. De vetcellen slaan het teveel aan glucose dat niet gebruikt wordt op, met gewichtstoename tot gevolg.
Wat is keto?
Tegenwoordig bestaat een gemiddeld eetpatroon grotendeels uit koolhydraten. In een ketogeen dieet eet je juist heel weinig koolhydraten, maar wel veel vetten. Het doel hiervan is dat je lichaam vetten gebruikt als energiebron in plaats van koolhydraten. Koolhydraten vind je in aardappelen, melk, bonen, rijst, pasta en brood, maar ook in fruit. In plaats daarvan eet je vooral veel gezonde vetten, zo’n 60 tot 80 procent van je totale calorie-inname. Je kunt hierbij denken aan eieren, vlees, vette vis, noten, zaden en avocado. Daarnaast eet je veel groene bladgroenten, waarin veel voedingsstoffen zitten, maar weinig koolhydraten.
Hoe ketose werkt
Door minder dan tien procent koolhydraten per dag te eten, valt je natuurlijke bron van brandstof weg. Zo’n drie à vier dagen na het schrappen van koolhydraten ben je meestal door je glucosevoorraad heen. Het lichaam gaat naarstig op zoek naar een andere vorm van brandstof en is genoodzaakt om vetten te verbranden voor energie. Je komt dan in een staat van ‘ketose’ terecht. De lever maakt zogenaamde ketonen aan, die je hersenen en andere lichaamscellen kunnen gebruiken als energiebron.
Voordelen van keto
Een hoge ketonenspiegel heeft een gunstige invloed op de hersenen én het zenuwstelsel. Er is aangetoond dat een ketogeen dieet voordelen biedt voor onder andere mensen met epilepsie, Parkinson, ALS, hersenletsel en beroertes. Ketonen zijn namelijk goede voeding voor de hersenen. Veel mensen voelen zich beter bij het verminderen van koolhydraten, dankzij een stabiele bloedglucosespiegel. Er zijn aanwijzingen dat een keto-dieet het immuunsysteem versterkt, diabetes 2 en overgewicht tegengaat, een positieve invloed heeft op de hart- en bloedvaten en depressiviteit en chronische klachten vermindert.
Verstoorde hormoonbalans
Maar niet iedereen is even gebaat bij een keto-leefstijl. Vooral sporters en vrouwen boven de 40 met een kwetsbare hormoonhuishouding of schildklieraandoeningen moeten uitkijken. Vrouwen en sporters hebben namelijk een bepaalde hoeveelheid koolhydraten nodig voor het functioneren van de schildklierhormonen. Omdat de vrouwelijke hormonen optimaal functioneren in een alkalische (of basische) omgeving, kan het nuttigen van veel verzurende voeding als vlees, vis, eieren en voeding een negatief effect hebben.
Gezondheidsrisico’s
Het volgen van een te streng keto-dieet van 20 tot 40 gram koolhydraten kan daarnaast leiden tot tekorten aan onder andere magnesium en vezels, met slaapproblemen, een slap gevoel en darmproblemen tot gevolg. Voedingscoach Astrid van AZ-co raadt daarom aan om je vooraf goed te laten informeren, voordat je aan een keto-dieet begint: ‘Eet liever gezond en gevarieerd. Minder koolhydraten eten is goed, maar schrap niet te veel koolhydraten. Zorg voor voldoende vezels door je bord te vullen met plantaardige producten zoals groene groenten. Veel mensen eten te veel eiwitten om te compenseren, terwijl volop groente eten juist van belang is.’
Over AZ-co
Overweeg je om een ketogeen diet te volgen en wil je weten of dit voor jou geschikt is? Of kun je wel wat meer advies gebruiken over voeding, stress, beweging en het ontwikkelen van een gezonde leefstijl? Leefstijlcoach Astrid Zwart van AZ-co biedt advies op maat aan de hand van coaching en stresscounseling.